تابستان سال 1383 بود كه خبر درگذشت "جري گلداسميت"، آهنگساز مشهور، غمي عجيب را در دل من بوجود آورد. نبودش را در اين دنيا با تمام وجودم احساس مي‌كردم؛ گويي يكي از نزدكانم را از دست داده بودم؛ آخر سالها بود كه با موسيقي‌هايش زندگي كرده بودم، "پاپيونش" آنچنان در روحم رسوخ كرده بود و "لبه‌اش" بقدري روحم را جلا داده بود كه احساس مي‌كردم براي متن زندگي‌ من به تصنيف درآمده بودند. حتا تصور اينكه ديگر قرار نيست شاهد اثر جديدي از وي باشم برايم غير ممكن بود.

بهار امسال نيز خبر دردناك ديگري از درگذشت يكي از آهنگسازان مشهور دنيا را شنيدم كه همان حال و هواي 5 سال پيش را برايم زنده كرد. 9 فروردين امسال خبر درگذشت "موريس ژار" آهنگساز مشهور فرانسوي در سن 84 سالگي، روي دورنگار تمامي خبرگزاري‌هاي جهان قرار گرفت، خبري كه تمامي هنرمندان به خصوص اهالي سينما و موسيقي را در اندوهي عميق فرو برد.

"موريس ژار" متولد 13 سپتامبر 1924، در شهر ليون فرانسه است. متفاوت با ديگر آهنگسازان كه از كودكي وارد عرصه موسيقي مي‌شوند، ژار از اواخر دوران نوجواني‌اش، آنهم بر خلاف ميل پدر، رهسپار كنسرواتوار پاريس شد و به فراگيري موسيقي پرداخت. در سال 1950 از او براي ساخت موسيقي متن فيلم آلماني " شاهزاده هامبورگ" ساخته "كلايست" دعوت به عمل آمد. اين فيلم نخستين ساخته سينمايي ژار به حساب مي‌آمد. پس از آن، با ايجاد تياتر ملي فرانسه توسط ژان والر، ژار به عنوان آهنگساز آن انتخاب گرديد و همكاري وي با آن 12 سال طول كشيد. سال 1961 سال بزرگي براي ژار بود؛ او از طريق " سام اشپيگل" تهيه كننده با "ديويد لين"، كارگردان پرآوازه سينما، آشنا گرديد و ساخت موسيقي فيلم "لارنس عربستان" را آغاز نمود. موسيقي قدرتمند فيلم، جايزه اسكار بهترين موسيقي متن 1962 را براي وي به ارمغان آورد. اين همكاري در سال 1965 براي فيلم "دكتر ژيواگو" نيز تكرار شد و دومين اسكار موسيقي متن را در دستان ژار قرار داد. ژار در 2 فيلم ديگر با لين همكاري كرد كه همكاري آخر آنها، يعني فيلم "گذرگاهي به هند" در سال 1985 سومين اسكار را از آن ژار نمود.

موريس ژار ميان مسلمانان جهان جايگاه ديگري دارد، او كسي است كه مسلمانان پس از اين نيز از او به نيكي ياد خواهند كرد. ساخت موسيقي متن فيلم "رسالت" (محمد رسول الله) ساخته "مصطفي عقاد"، اثر جاودانه وي است كه نقطه عطفي در زندگينامه هنري ژار به حساب مي‌آيد. خود نيز از همان ابتدا بر اين امر واقف بود و پس از پذيرفتن ساخت موسيقي متن اين فيلم، به مدت يكسال در ميان اعراب زندگي كرد تا بتواند موسيقي‌اي در خور فيلم بيافريند. وي با الهام از آهنگ اذان ملودي جادويي اثر را آنچان ‌آفريد كه در سال 1978 نامزد اسكار بهترين موسيقي متن ‌شد. از آن پس اين موسيقي به گونه‌اي در ميان مسلمانان جهان جاي بازكرد كه در هر زمان و هر مكاني كه آنرا مي‌شنديدند، حضور حضرت محمد (ص) را در عمق جانشان احساس مي‌كردند.

موريس ژار با ساخت بيش از 160 موسيقي فيلم، با كارگردانان مشهوري چون ديويد لين، ويليام وايلر،جان هيوستن، فرانكو زفيرلي، فولكر اشلوندورف، پيتر وير، مايكل آپتيد و آلفونسو آراو، همكاري داشته است. وي همچنين علاوه بر سه جايزه اسكار و 6 بار نامزدي اسكار، 20 جايزه و 20 بار نامزدي جايزه  از جشنواره‌هاي ديگر را نيز در كارنامه خود دارد.

از ديگر آثار مشهور موريس ژار مي‌توان به آفتاب، روح، انجمن شاعران مرده، ساحل پشه، شاهد، فوق محرمانه، نترس! اين فقط يك رعد است، شير صحرا (عمر مختار)، چهارشنبه خاكستري، زندگي قاضي روي بين، دختر رايان، ال كوندور و كلكسيونر، اشاره داشت.

ژار از چهار ازدواج خود صاحب سه فرزند مي‌باشد، كه هر سه آنها جزو هنرمندان بزرگ جهان بشمار مي‌آيند. فرزند بزرگ وي، ژان ميشل، از صاحب سبكان و پيشگامان موسيقي الكترونيك و آفريننده سبك اكسيژن است. شهرت ژان ميشل اگه بيش از پدرش نباشد، كمتر از او نيست. همين اواخر اين پدر و پسر كنسرت مشتركي در سرزمين مادريشان، شهر ليون فرانسه، برگذار كردند. كوين، فرزند ديگر ژار، از نويسندگان و فيلمنامه نويسان بزرگ هاليوود است؛ از ميان آثارش مي‌توان به فيلمنامه‌هاي قسمت دوم رامبو، وكيل مدافع شيطان و موميايي كه تهيه كنندگي آنرا نيز بر عهده داشت، اشاره نمود. دخترش استفاني نيز طراح صحنه و دكوراتور در سينماي هاليوود است.

جاي خالي موريس ژار به هيچ وجه پر شدني نيست. چنين شخصيتهايي از نوادر روزگارند و حضورشان همچون شمعي است كه همواره روشني بخش راه هنرمندان، اين جلا دهندگان روح جامعه بشري، است. درگذشت اين هنرمند عالي مقام را به هنرمندان و دوست داران هنر تسليت گفته و براي وي عالي‌ترين جايگاه را در پيشگاه پروردگار آرزومنديم.

براي دانلود تم اصلي موسيقي متن فيلمهاي لارنس عربستان و رسالت بر روي پيوندهاي زير كليك كنيد: