تاریخ موسیقی جهان تنها به آثار بزرگان گذشته موسیقی تعلق ندارد و اگرچه کم ولی هنوز هم در میان آثار موسیقی که هر روزه روانهی بازار میگردد، جاودانههایی به تصنیف درمیآیند که هر دوستدار موسیقی را به وجد میآورند. خود من سالها تنها به شنیدن آثار درخشان گذشتگان موسیقی بسنده میکردم و خودم را در میان ساختارهای پیچیده و سنگین ملودیک و هارمونیک آنها به دنیایی دیگر میسپردم. ولی بعدها با آشنایی بیشتر با موسیقیهای مدرن و پسامدرن دانستم که موسیقی تنها در هارمونیهای جادویی و ملودیهای فراسویی خلاصه نمیشود. موسیقی ترکیبی است از عناصر بی نهایتی که هر کدام تاثیری بسزا در فرآیند زیبایی شناختی آن دارند. با این دیدگاه دیگر آثار دبوسی و شوئنبرگ برای من بیگانه نبودند و حتا امروز آثار سوررئال ارکستر سمفونیک لیگتی و پندرکی نیز از محبوب ترین قطعات موسیقیام به شمار میآیند.
اگرچه اکنون به هر نوع موسیقی گوش فرا میدهم (منظورم موسیقی است نه سر و صداهای سرسام آور آنارشیسیتی که امروزه میان برخی از جوانان باب است)، اما میان سبک و ساختار آنها تفاوت میگذارم و موسیقیهای ترکیبی آنها را چندان نمیپسندم. چندی پیش به صورت اتفاقی موسیقی جالبی را شنیدم که برایم بسیار گیرا بود. قطعهی "آجر دیگری در دیوار" ساخته گروه مشهور پینک فلوید که توسط ارکستر رویال فیلارمونیک لندن تنظیم و بازسازی شده بود. اثر بسیار قدرتمند برای ارکستر تنظیم گشته و گویی روحی دوباره به این قطعه داده شده بود و من روزها و روزها به آن گوش فرا میدادم. مطمئن بودم که این قطعه تنها اثر ساخته شده از این دست نیست و دیگر آهنگهای مشهور راک نیز بازسازی شده اند از اینرو تلاش کردم تا آثار بیشتری از این گونه را گردآوری کرده و بشنوم. برای من بسیار جالب بود که آثار جاودانه پاپ و راک را از شنیدگاه موسیقی دانان کلاسیک برجسته جهان بشنوم و روح جدیدی را که در آنها دمیده میشود درک کنم و عناصر زیبایی شناختی آنها را این بار از دید آهنگسازی دیگر به گوش جان بسپارم.
جری گلداسمیت، آهنگساز فقید آمریکایی وآفرینندهی آثاری چون پاپیون و طالع نحس، نخستین کسی بود که موسیقی الکترونیک را به صورت علمی به ارکسترهای آکوستیک معرفی کرد و شیوهی جدیدی که در موسیقی بنیان گذاشت وی را جزو جاودانههای موسیقی نمود. البته قبل از آن نیز استفادههای محدودی از سازهای مدرن در ارکسترهای بزرگ میشد ولی گلداسمیت بود که آن را نهادینه کرد و به عنوان اصلی در موسیقیهای خویش درآورد. پس از وی بتدریج رهبران و آهنگسازان به این شیوه روی آوردند و ارکسترهای مدرن قدرت بسیاری یافتند. در این میان زحمات مایکل کیمن، آهنگساز و رهبر ارکستر بزرگ آمریکایی سزاوار ستایش است. مایکل کیمن اگرچه تحصیلات موسیقی کلاسیک داشت ولی فکر نو وی باعث شد که محبوب تمام آهنگسازان و خوانندگان دنیا قرار گیرد و به عنوان تنظیم کننده و همکار آهنگساز با خوانندگان و گروههایی چون پینک فلوید، اریک کلاپتون، دیوید بووی، کویین، برایان آدامز، استینگ، کرانبریز و ... همکاری داشته باشد. وی همواره رهبر ارکسترهای بزرگ زنده این آهنگسازان بود و هنوز شاهکارش در تنظیم و رهبری اجرای زنده آلبوم "دیوار" در برلین که با ارکستر سمفونیک لندن همراهی میشد، در یاد دوستداران موسیقی جهان مانده است؛ همچنین همکاری وی با اریک کلاپتون در ساخت و تنظیم موسیقی متن سریال انگلیسی "لبهی تاریکی" که روزگاری از تلویزیون کشورمان نیز پخش شد، همچنان نامش را زنده نگه داشته است.
مایکل کیمن: رهبری کنسرت بزرگ S&M
مرگ ناگهانی آقای کیمن در سال 2003 خلا بزرگی را در موسیقی ارکسترال مدرن بوجود آورد ولی شیوهای که وی بنیان نهاد توسط دیگر موسیقیدانان و رهبران ارکستر بزرگ جهان حفظ شد و ارتباط تنگاتنگ امروزی آهنگسازان و خوانندگان با ارکسترهای بزرگ مرهون تلاشهای وی است. به دلیل ارتباط نزدیکی که وی با ارکسترهای بزرگ لندن داشت توانست از همکاری آنها برای اجرای ارکسترال موسیقیهای راک و پاپ بهره گیرد. این رویه موجب گردید تا ارکسترهای بزرگ لندن، یعنی ارکستر سمفونیک، ارکستر فیلارمونیک، ارکستر رویال فیلارمونیک و ارکستر فیلارمونیک ملی، به شیوههای مدرنتر مجهز شوند و قابلیت آنها دراجراها بیشتر شود. ارکسترهای لندن که از با سابقهترین ارکسترهای جهان بشمارمیآیند، پیشتاز ارکسترهای مدرن جهان بوده و
مایکل کیمن: رهبری موسیقی متن فیلم برزیل ساخته ی خود وی
وجود رهبران و آهنگسازان خوش فکری چون مایکل کیمن، پل باکمستر و مایک بات، در کنارشان انعطاف پذیری آنها را بسیار بالا برده است. این مطلب موجب گردیده تا ارکسترهای لندن نخستین گزینهی تمام آهنگسازان دنیا برای تنظیم و اجرا گردد؛ از یانی و کیتارو گرفته تا پینک فلوید و متالیکا تا کنون بارها با این ارکسترها اجرای مشترک داشتهاند و حتا علیرضا عصار خواندهی مشهور کشورمان نیز آلبومی را با اجرای یکی از آنها، یعنی ارکسترسمفونیک لندن، روانهی بازارهای داخلی و خارجی نمود. آوازهی بیاندازهی ارکسترهای بزرگ شهر لندن موجب گردیده که آهنگسازان بزرگ هالیوود همچون جان ویلیامز، جیمز هورنر، الکساندر دسپلات، آلن سیلوستری، هاوارد شور و غیره با وجود ارکسترهای بزرگ در آمریکا، موسیقیهای خود را با این ارکسترها اجرا کنند. شهرداد روحانی یکی از افتخارات موسیقی کشورمان جزو رهبران افتخاری ارکسترهای لندن به شمار میآید. هنرنمایی وی در تنظیم آثار "نسل نو"ی "یانی" برای ارکستر و رهبری آن در کنسرت بزرگ آکروپولیس با همراهی ارکستر رویال فیلارمونیک لندن زبانزد تمامی هنردوستان سراسر جهان است. ارکستر سمفنونیک لندن نخستین ارکستری بود که در جهت بازسازی دوبارهی آثار گذشته موسیقی راک و پاپ گام برداشت و تعدادی از آنها را برای ارکستر تنظیم کرد و آلبومی را تحت عنوان "سمفونی راک" روانهی بازار نمود. پس از استقبال گستردهای که از اجراهای ارکستر سمفونیک لندن شد دیگر ارکسترها نیز به تدریج به این رویه روی آوردند و آثاری را به صورت اجرای زنده و غیر زنده روانهی بازار کردند که بیشترین سهم را در این زمینه ارکستر رویال فیلارمونیک لندن داشت تا آنجا که دو مجموعه از اجرای ارکستری آثار پینک فلوید و مایکل جکسون روانهی بازار کرد، آثاری که به فروش ویژهای دست یافتند. سپس ارکسترهای دیگر جهان نیز به این جمع پیوستند و دست به اجراهایی نو زدند که میتوان به ارکستر سفونیک بوستون، ارکستر فیلارمونیک نیویورک، ارکستر سمفونیک زاگرب و ارکستر سمفونیک لس آنجلس اشار کرد. حتا ارکستر فیلارمونیک برلین که به سبب اجراهای تحسین برانگیز کلاسیکش به رهبری هربرت فون کارایان، عنوان قدرتمندترین ارکستر در اجرای آثار کلاسیک را با خود یدک میکشد، نیز از این قافله عقب نماند و نسخهی ارکسترال آثار اسکورپیونز را تقدیم موسیقی دوستان نمود. هر ارکستری با توجه به سلیقهی رهبران خود این آثار را بازسازی و اجرا میکرد؛ تعدادی وامدار به اصل قطعه و تعدادی دیگر تنها از آنها الهام میگرفتند، برخی با دیدگاه مدرن خود آنها را بازسازی مینمودند و برخی دیگر با دیدگاه کلاسیسیسم گذشته. در این میان ارکستر فیلارمونیک لندن قالبی کلاسیسیسم از آثار بازساختهی شدهی خود پدید آورده که گویی آنها در قرون 18 و 19 میلادی ساخته شدهاند و حتا بیس ارکستر را، بر خلاف دیگران، نه به بیسهای الکترونیک که به کنترباسهای زهی و بادی سپرده است ولی در سوی دیگر، ارکستر رویال فیلارمونیک مدرنترین اجرا را از آثار خود دارد. در میان آثار اجرا شده شاید بتوان گفت ارکستر رویال فیلارمونیک بیش از همه موفق بوده است. ارکسترهای اجرا شده توسط آن علاوه بر وامداری به اصل قطعه، دارای تنظیمی توانمند با حفظ اصول زیبایی شناختی کلاسیسیسم است. بهره گیری از سازههای گیتار برقی و سینتی سایزر جهت حفظ هویت اصلی آهنگها و ترکیب درامز و تیمپانی برای سازهای کوبهای و گیتار بیس برقی برای باس و کنترباس آنها، نه تنها از اصالت ارکستری قطعات نکاسته که نقطهی قوتی برای آنها به شمار میآید.
تنظیم قطعات راک برای ارکستر کار سادهای نیست به ویژه آنکه رعایت اصول زیبایی شناختی کلاسیک در آنها اهمیت داشته باشد. ساختار موسیقی راک (از راک اند رول گرفته تا هوی متال) بر پایه ضرب آهنگهای قوی قرار دارد و فضای پر حجم ملودیکی که با بهره گیری از ساز بسیار پیشرفتهی گیتار برقی (بینظیرترین سازه در آفرینش نوا) خلق میگردد، مشخصهی آنهاست. به هم پیوستگی نتها و خمشی که میان آنها اتفاق میافتد چیزی است که مختص موسیقی راک میباشد. جدای از اینها تکنیک نواختن گیتار موضوعی است که یک راک قدرتمند را از یک راک ضعیف مشخص میسازد. حال یک موسیقی دان تصمیم دارد این گونهی موسیقی را برای ارکستر تنظیم کند. وی علاوه حفظ اصول موسیقی ارکسترال، باید بتواند اصالت و هویت اصل قطعهی راک را حفظ کند. موضوع زمانی پیچیدهتر میشود که بدانیم موسیقی ارکسترال بر نهاد هارمونی قرار دارد و موسیقی راک بر نهاد ملودی. زیبایی شناختی ارکستر در هارمونیای است که میان گونههای مختلف صدایی انواع سازهای بیشمار (با بیش از 150 نوازنده) اتفاق میافتد، از کوبهای گرفته تا زهی و از کنترباس گرفته تا سوپرانو، در حالی که زیبایی شناختی راک بر عوامل مختلفی چون ریتمها و ملودیهای زیبا و خلاقانه، تکنیکهای قوی نواختن گیتار و حتا اشعار پرمحتوا و انتقادی تکیه دارد. میتوانم بگویم که آفرینش نسخهی ارکسترال یک موسیقی راک آفرینش تابلویی رنگ روغن است از یک اسکیس تک رنگ قلم و مرکب. این موضوعی است که شنیدن یک نسخهی ارکسترال موسیقی راک را بس شگفت انگیز و لذت بخش میکند.
این آثار همگی بازسازی موسیقیهای راک بودند و آهنگساز آفرینندگی خود را در جهت خلق زوایهی دیدی جدید از قطعهی مورد نظر خود به کار برده است. اما در این میان باید از شخصیتی نام برد که گامی فراتر از دیگر آهنگسازان برداشت و موسیقی آفرید که جاودانهای از جاودانههای موسیقی جهان شد. هانس زیمر آهنگساز و رهبر ارکستر شهیر آلمانی و خالق موسیقی متن فیلمهایی چون گلادیاتور، دزدان دریایی کاراییب، شاه شیر، بتمن آغاز میکند، هانیبال، شوالیهی تاریکی، شرلوک هلمز و... برای ساخت موسیقی متن فیلم "کی2" در سال 1991با جسارتی بسیار موسیقی عجیبی آفرید، یک کنسرتو برای گیتار برقی. موسیقی فیلم "کی2" سمفونی دو مومانی است که ساختار مدرن و تنظیم آن به صورت یک کنسرتوی گیتاربرقی، مبحثی
هانس زیمر: اجرای موسیقی متن فیلم دزدان دریایی کاراییب
نویی را در موسیقی ارکسترال سمفونیک بوجود آورد و به اطمینان در حافظهی تاریخ موسیقی جهان باقی خواهد ماند. "کی2" فیلمی است از بلندای روح انسان، حماسهای است از فتح قلهی کی2، دومین قله بلند جهان و دشوارترین آنها برای صعود. موسیقی ساخته شده نمایش دهندهی تقابل روح بلند انسان با استوارترین سمبل آفرینش است. موسیقی وی کمپانیهای هالیوودی را بر آن داشت تا از وی در صدر آهنگسازان بزرگ خود برای ساخت موسیقی متن فیلمهایشان استفاده کنند.
مجموعهای را که گرد آوری کردهام مجموعهای بزرگی است که در نزدیک به 20 لوح صوتی آرشیو شده. در زیر مجموعهای از مشهورترین آنها را فهرست کرده و تعدادی را برای دانلود قرار دادهام. امیدوارم که شما هم لذت ببرید. متاسفانه بدلیل محدودیت حجم مجبور به کاهش کیفیت آهنگها شدهام.
نویسنده Anonymous در تاریخ 1388/12/05 ساعت 22:44:14 سلام من به جناب سعید خان عزیز و مهربان همیشه شرمنده مهر شما هستم الکی هندوانه کیلویی مجهول تومان را زیر بغل بنده نگذارید!! به هر حال روح نواز تر از همه برای من حضور شما بود. چه زیبا پرداختی به ارکسترهای بزرگ جهان و بحث راک به هر حال همیشه اطالاعات خوبی در وبت بدست می آورم! آرزو می کنم هر چه زودتر ببینمتان تا بعد بدرود
نویسنده http://salavati.blogfa.com/ در تاریخ 1388/12/06 ساعت 19:59:21 اسممو یادم رفت! راستی اون آهنگ زیبای با من بمان را هم گوش کردک خیلی ممنون حاج نوید صلواتی
------------------------------ سلام خدمت نوید جان
خواهش می کنم. خودت می دونی که من اهل چاپلوسی و تعریف الکی نیستم. واقعا از خوندن مطالبت لذت می برم. از نظر لطفی که بهم داری خیلی ممنونم. امیدوارم هر چه زودتر ببینمت. بزرگترین نعمتی که خدا به انسان میده یه دوست خوبه.
نویسنده درنینhttp://manhamandorni در تاریخ 1388/12/09 ساعت 17:06:44 سلام
من این پست را دوست داشتم، خواندنی بود.
ممنون از لطفتون.
بهترین ها
----------------------------
ممنون از لطفتون خوشحالم کردید. بازم به ما سر بزنید
پیروز باشید
نویسنده فاتح/
در تاریخ 1389/03/02 ساعت 08:14:09 لطفا در مورد یانی هم چیزهایی بنویسید.
----------------------------
سلام دوست عزیز از پیشنهادت بسیار خوشحالم. خوشبختانه در مورد یانی مطالب بسیاری بر روی اینترنت می توان پیدا کرد که گفتن آنها دوباره گویی می شود. ولی به چشم پستی در مورد موسیقی جنبش موسیقی مدرن یونان که یانی هم بخشی از آن است و همچنین بررسی آلبوم های چندگانه وی از آغاز تاکنون قرار خواهم داد.
نویسنده
در تاریخ 1389/03/07 ساعت 22:18:48 مقاله ی جامع و خوبی بود.ممنون.از خوندنش هم استفاده بردم هم لذت بخاطر داشتن یک دوسته خوبو هم سلیقه.
----------------------------
ممنون از وقتی که گذاشتی و همچنین از نظر لطفت من هم بسیار خوشحالم از آشنایی با چنین هنرمند خوش ذوق و بزرگواری.