نخستین بار بود که با یک آمریکایی لاتین دیدار داشتم. همیشه تصور من از آنها مردمی خونگرم و دوست داشتنی بود که بعد از آن فهمیدم تصورم کاملا درست است. در نخستین نگاه نشناختمش ولی بزودی دریافتم که انسانی کامل و هنرمندی متعالی است.

آرس کاریکاتوریست معروف کوبایی و هیکابی دمیرچی کاریکاتوریست مشهور ترک چند روزی است که میهمان کشورمان هستند. جمعه‌ی گذشته این دو برای بازدید از اصفهان وارد شهرمان شدند که من به همراه چندی از کاریکاتوریست‌های اصفهان توانستیم هر چند کوتاه از حضورشان بهره بریم.

آریستیدس استبان ارناندز گوئررو مشهور به آرس اهل کوبا است ولی شهرتش جهانی. کاریکاتورهای سیاسی‌اش با آن کاراکترهای عجیب چیزی است که نام وی را بر سر همه‌ی زبانها انداخته. آرس متولد 1964 است، زمانی که کوبا در اوج تنش‌های سیاسی خود بود. پس از آن بود که خیل مهاجرت بسیاری از کوبایی‌های سرشناس و غیر سرشناس به دیگر کشورها آغاز شد. ولی آرس در کوبا ماند و در آنجا به یکی از هنرمندان مشهور جهان تبدیل شد.

کاریکاتور وی کاریکاتوری سیاه است که به مسایل سیاسی روز دنیا می‌پردازد. کاراکترهایش انسان‌هایی هستند با اندامی نامتناسب که گونه‌ای از طنز مدرن را در خود به همراه دارند. گاهی اوقات تصاویر چهاربعدی کاراکترهایش یادآور هنر مدرن قرن بیستم هستند.  وی جدای از کاریکاتور هنرمندی نقاش و تصویرساز است در آن زمینه هم موفق می‌باشد.  صحبت در مورد آرس و هنرش چیزی نیست که در این مجال بگنجد. اما شنیدن در مورد هنرمندی از زبان خودش چیز دیگری است. زمانی که از وی در مورد خودش به عنوان یک هنرمند سوال کردم به زبان تصویر کوه یخی را کشید که مقدار کوچکی از آن بالای آب بود. او  خودش را همچون دراکولایی میدانست که با گزیدن مردمان خود را به شکل آنها در می‌آورد نه آنها را به مثل خود و پس از طرح‌هایش را به تصویر می‌کشید. دیدگاهش نسبت هنر انسانی بود و من شیفته این دیدگاهش بودم. چهره‌اش نظریات هنریش را نشان میداد.

آرس پزشکی است روانشناس که مدتی هم به طنز درمانی مشغول بوده و من شخصیتش را همچون "پچ آدامز" معروف معرفی کردم و او از این تشبیه خوشش آمد. اگرچه 15 سال است دیگر طبابت نمی‌کند ولی می‌گفت که هفته‌ای یکبار به بیمارستان سر میزند. دستانش دستان یک هنرمند راحت طلب استودیویی نبود در رنگ تیره دستش می‌توانستم تاریخ هنر آمریکای جنوبی را ببینم. تاریخ آمریکای جنوبی با نقاشی و رنگ پیوند خورده و آرس فرزند هنر آمریکای لاتین است. زیباترین رنگ‌ها فقط در آمریکای جنوبی دیده می‌شود؛ آمریکای جنوبی بهشت نقاشان و عکاسان بشمار می‌آید. اگرچه او از کشوری بود که تاریخ سیاسی‌اش سراسر درد است و تنش ولی زیبایی روحش و لطفات هنرش مرا به تعجب واداشته بود. آخر یک هنرمند کاریکاتوریست مشهور آنهم از کشوری با چنان سابقه‌ی تاریخی اینهمه خوش قریحه و خوش اخلاق! دفتر یادداشتش پر بود از اسکیس‌های قوی از مردمان و مکان‌ها. از فیگورهای طنز و ناطنز؛ دفترش میلیون‌ها دلار ارزش داشت.

آنقدر محو شخصیت آقای آرس بودم که به راحتی توجهم به آقای هیکابی دمیرچی را از دست دادم. دمیرچی کایکاتوریس مشهوری است اهل ترکیه. کارهایش اگرچه نه به اندازه‌ی آرس و در نوع خود قوی است. دلیل آن شاید موقعیت سیاسی فرهنگی مکان و زمانی است که دمیرچی در آن میزید. آدم خوش مشربی بود و او هم خوش اخلاق. مرامش مرا شیفته‌ی خود کرده بود. به جای آنکه کنارش بیاستیم عکس بگیریم دوربین را به او داده بودیم تا از ما عکس بگیرد؛ طنز خیلی خوبی بود. آقای دمیرچی کاریکاتوریستی سفید است و طنز سفیدش در بیشتر کارهایش نفوذ دارد. قدرت خط و رنگ بالایش است که او را در زمره‌ی بهترین کارتونیست‌ها قرار داده است. کارکترهایی ساده با رنگ پردازی ساده‌تر ولی با ترکیب بندی قدرتمند و سوژه‌ای جا افتاده مشخصه‌ی کارهای وی است. طنز دل انگیز نهفته در کارش هر انسانی را به خود جلب می‌کند و ویژگی اصلی کار اوست.





سرانجام پس از یک ساعت گفتگو زمان زمان خداحافظی رسید و اگرچه کوتاه با هم بودیم ولی دل کندن از این هنرمندان بسیار سخت بود بخصوص جدا شدن از شخصیت جالبی چون آرس. بهرحال همیشه اوضاع آنچنان که انتظار داریم پیش نمیرود. خداحافظی و بعد تنها خاطره‌ی دیدار با هنرمندان مشهوری که در تاریخ هنر جهان برای خود جای دارند.

لینک متن انگلیسی